Trang tử nam hoa kinh

Nam Hoa ghê của Trang Tử thuộc loại sách khó dịch nhất trong các sách còn giữ gìn của Bách Gia Chư Tử. Ngay từ chũm kỷ vật dụng 3 sau CN, sẽ có bạn đứng ra ghi chú nó và đến thời cận kim ở Trung Quốc, bạn ta còn bàn thảo về nó hết sức nhiều. Cũng chính vì như vậy, vì chưng ngoài điểm sáng chung của các triết gia china là trình diễn tư tưởng của bản thân mình một cách lửng lơ, vắn tắt, dành một khoảng tầm trống không nhỏ cho sự xem xét của tín đồ đọc, tác giả Nam Hoa tởm còn áp dụng nhiều ngụ ngôn mà lại ý tứ khôn cùng thâm trầm. Lại nữa đây không chỉ có là một thành phầm triết học hơn nữa thường được coi là một thành tựu văn chương ( được Thánh Thán xếp vào Lục a ma tơ và ở phần số một). Với việc dịch phái mạnh Hoa gớm vào thời của mình, ( có lẽ là cuối trong thời gian 30, đầu 40), Nhượng Tống thực đã đưa Tiếng Việt vào trong 1 trường chuyển động mới, tạo nên nó thêm chặt chẽ, chắc chắn và cả hàm súc nữa.

Bạn đang xem: Trang tử nam hoa kinh

*

“Trang tử gồm địa vị rất lớn trong lịch sử vẻ vang tư tưởng Trung Quốc, ngang với bạo dạn tử, hơn Tuân tử, hơn cả Mặc tử nữa. Nhờ vào ông một phần lớn mà tư tưởng của Lão tử mới được phổ cập mạnh: chỉ giới trí thức bắt đầu quí các phương pháp ngôn vào Đạo Đức kinh, còn giới bình dân thì ai cũng biết không ít những ngụ ngôn của Trang tử. Tên ông gắn liền với thương hiệu của Lão tử cùng cả hai bao gồm công làm cho dân tộc trung quốc bớt thực tiễn, yêu thương thiên nhiên, tự do thoải mái hơn, khoan dung hơn, hào phóng hơn… thơ văn cũng tương tự hội hoạ tự Lục triều trở đi, độc nhất là bên dưới đời Tống phần lớn mang dấu vết của Trang<2>.

Ở nước ta ông Nguyễn Duy đề xuất đã reviews học thuyết của Trang, cơ mà chỉ dịch ít chương trong Nội thiên, nước ngoài thiên với Tạp thiên<3>; lại không đặt chân nguỵ của rất nhiều thiên đó, cho nên vì vậy gán đến ông vài tứ tưởng ko thực của ông. Ông nhằm mục đích mục đích phổ quát hơn khảo cứu.

Người thứ nhất nêu ra vụ việc chân nguỵ trong bộ Trang tử (cũng mang tên là nam Hoa Kinh<4>) là đánh Đông trộn đời Tống. Sau ông, số học giả nghi vấn sự nguỵ tác vào Trang tử càng ngày càng nhiều. Đại khái ngày nay ai cũng nhận rằng Nội thiên là của Trang tử (trừ một vài bài), còn nước ngoài thiên cùng Tạp thiên là của tín đồ đời sau.Tôi tìm kiếm được năm bản Trang tử, quan trọng nhất là Trang tử toản tiên của tiền Mục, Tân dịch Trang tử độc bản của Hoàng Cẩm Hoành (1974) cùng L’œuvre complète de Tchouang-tseu của Liou kia – hway (1969); dịch toàn bộ các chương vào Nội thiên, nước ngoài thiên, Tạp thiên, không quăng quật một bài bác nào; cuối mỗi chương chỉ dẫn nhận định của những học mang gần đây, và một số trong những nhận định của tôi về chân, nguỵ; nếu là nguỵ tác thì bạn viết trực thuộc về phái nào: ví dụ điển hình phái quá khích của Lão giáo, phái ôn hoà của Lão giáo, phái theo Trang, phái theo Khổng, phái theo Đạo gia (tu tiên) tuyệt Pháp gia…

Tôi chỉ dùng mọi chương chắc chắn của Trang để phân tích bốn tưởng của Trang, rán ko gán mang đến Trang những tứ tưởng của fan sau. ở đầu cuối tôi chỉ cách nên đọc Trang ra sao.

Tác phẩm tương đối dày: trên 500 trang (riêng phần reviews trên 300 trang)<5>. Và hoàn toàn có thể coi là công trình đầy đủ nhất về Trang tử từ bỏ trước tới nay, tiếc là không in được” (Hồi kí Nguyễn Hiến Lê, Nxb Văn học, 1993, trang 537-538).

Xem thêm: Review Tủ Lạnh Mini Đựng Mỹ Phẩm, Tủ Lạnh Mini Đựng Mỹ Phẩm

Tuy bảo là “dịch tất cả các chương vào Nội thiên, ngoại thiên, Tạp thiên, không bỏ một bài bác nào”, điều này cũng khá được nói đến trong lời giới thiệu ngắn ngơi nghỉ đầu cỗ Trang tử; nhưng vẫn còn đấy hai đoạn vậy Nguyễn Hiến Lê đề xuất lược vứt như lời của nắm bảo trong ngày tiết “Chúng tôi dịch ra sao” (phần nhì: Nội thiên):

“Tuy nhiên, tất cả hai đoạn trong bài XXIII.3 với 4, từng đoạn độ mười hàng, phát âm kĩ năm phiên bản tôi gồm trong tay (coi chương III) tôi vẫn không hiểu biết tác giả ước ao nói gì, yêu cầu tôi dịch không nổi, bắt buộc bỏ”.

Ngoài ra, bởi vì trong nước ngoài thiên với Tạp thiên có không ít bài như Đạt sinh 3, Đạt sinh 9, đánh mộc 9, Trí Bắc du 4, trường đoản cú Vô Quỉ 7, Ngụ ngôn 7, Nhượng vương 6 cũng chép trong bộ Liệt tử. Bảy bài xích đó ráng đã dịch trong bộ Liệt tử với Dương tử (LT&DT) và mang đến xuất bạn dạng trước đó rồi (năm 1972, Nxb Lá Bối), cần trong cỗ TT&NHK này cụ đã không dịch lại cơ mà cũng không chép lại. Cũng có bài, như bài Liệt Ngự Khấu 1, ráng đã dịch vào LT&DT (bài II.14: Đừng làm cho tất cả những người ta biết mình) nhưng ở chỗ này cụ dịch lại để “sửa vài chữ”. Ngược lại, có bài xích cụ không dịch vào LT&DT tuy thế được rứa dịch trong cỗ TT&NHK như truyện tín đồ say rượu xẻ xe (tức bài xích Đạt sinh 2), truyện luyện con gà đá (bài Đạt sinh 8)… Như vậy, tín đồ đọc hy vọng đọc được những bài hoặc những đoạn bị lược quăng quật trong cỗ này thì bắt buộc tìm trong bộ kia với ngược lại.

Cũng về bài toán dịch lại, tuy thay Nguyễn Hiến Lê không nói ra, tuy thế tôi thấy có khá nhiều câu trong TT&NHK không giống với đầy đủ câu tương ứng đã được cố và cầm Giản bỏ ra dịch trong cỗ Đại cưng cửng triết học china (ĐCTHTQ) từ năm 1962-63<6>. Ví dụ nhị câu: 1.- ngay cạnh sinh dã bất tử. Sinh sinh mang bất sinh 殺生者 不死。生生者不生, vào ĐCTHTQ dịch là: “Cái làm thịt được loại sống thì chiếc đó không chết. Cái sinh ra được mẫu sinh ra thì mẫu đó chủ yếu nó ko từ đâu sinh ra” (bản của Nxb Thanh Niên, 1994, Tập 1, trang 181), trong TT&NHK, bài bác Đại Tôn sư 2 dịch là: Bậc công ty tể giết mổ sinh mệnh thì ko chết, bậc đó ra đời sinh mệnh cơ mà cũng lại ko sinh (nghĩa là không có cái gì ra đời cả)”; 2.- Chiêu ư minh minh, hữu luân sinh ư vô hình” 昭昭生於冥冥,有倫生於無形, trước dịch là: “Cái sáng láng có mặt từ mẫu mịt mờ, cái tất cả loại (tức đồ dùng hữu hình) xuất hiện từ chiếc vô hình” (Sđd, Tập 1, trang 183); sau dịch là: “Cái tự tin phát sinh từ bỏ cái tối tăm; loại hữu hình gây ra từ chiếc vô hình” (Trí Bắc du 5); 3.- Phù tri hữu sở đãi nhi hậu đáng, kì sở đãi giả đặc vị định dã 夫知有所待而後當,其所待者特未定也, trước dịch là: “Sự biết phải trông đợi nhờ cậy vào mẫu gì đó mà sau new được chính xác. Nhưng mẫu mà cái biết trông đợi nhờ cậy đó lại không biết nhất định đích thiệt là dòng gì” (Sđd, Tập 1, tr.695), sau dịch là: “Tri thức nào cũng phải có đối tượng , mà đối tượng người sử dụng lại không xác minh được” (Đại tôn sư 1).

Trong TT&NHK, phần Nội thiên, nước ngoài thiên cùng Tạp thiên, nạm Nguyễn Hiến Lê ko chép nguyên tác chữ hán việt lẫn phiên âm; với trong phần chú thích, cố kỉnh cho biết: “nếu thấy cần, đã chép thêm nguyên văn phiên âm (chứ không tồn tại chữ Hán vì công việc ấn loát hôm nay khó khăn cùng tốn kém)”<7>. Do không tồn tại chữ Hán, bắt buộc trong quá trình gõ, khi gặp mặt những vị trí ngờ in sai, hoặc tất cả sự khác hoàn toàn với bạn dạng Nguyễn Duy Cần, tôi yêu cầu tra cứu các trang web chữ hán để, trường hợp sai thì sửa lại, và nếu thấy đề xuất tôi chép thêm chữ hán vào để họ cùng tham khảo.

Và cũng nhằm tiện tham khảo, vào phần Phụ lục, tôi chép lại bảy bài bác cụ Nguyễn Hiến Lê đang dịch trong bộ LT&DT mà thế không chép vào cỗ TT&NHK, tôi cũng chép thêm bảng niên biểu Những đổi thay cố lớn xẩy ra trong đời Trang tử (trích trong cuốn mạnh tử của núm Nguyễn Hiến Lê).